Harm Hulleman (60) werkt al bijna veertig jaar bij de Condor Group in Genemuiden. Volgend jaar is het tijd om af te zwaaien. Niet omdat hij met pensioen gaat, maar omdat hij gehoor geeft aan zijn roeping om te dienen in Gods Koninkrijk. ‘God greep me in mijn nekvel.’
In 1987 komt Harm bij de Condor Group terecht, een Nederlands familiebedrijf en een van Europa’s grootste producenten van textiele vloerbedekking. ‘Na mijn militaire diensttijd had ik al direct een baan. Ik zou de verkoop ingaan. Dat paste bij de studie die ik gevolgd had: commerciële economie. Maar op advies van mijn vader ging ik nog in gesprek bij een ander bedrijf. De procedure verliep enigszins bijzonder, maar ik kreeg een goed aanbod.’
Plezier
Bij de Condor Group begon Harm als assistent calculatie, maar van lieverlee groeide hij in allerlei functies. “De computers deden hun intrede en ik mocht collega’s opleiden in voorlopers van Word en Excel. Ik deed allerlei personeelszaken: arbeidsvoorwaarden, Arbo, cao-regels toepassen, salarisadministratie, verzuimbegeleiding en noem maar op. Ik draaide daar mijn hand niet voor om. Later kwamen daar ook managementfuncties, buitenverkoop, administratie, productie en inkoop bij en pakte ik alle overige zaken op, zoals marketing, facilitair, kwaliteitszorg, Arbo en milieu. Ik deed veel en werkte 24/6. Niet omdat het moest, maar omdat ik er plezier in had. Ik heb hier zo’n mooie tijd gehad en prachtige herinneringen gemaakt. De afwisseling, het vertrouwen dat er was en de vrijheid die ik kreeg hebben ervoor gezorgd dat ik hier al bijna veertig jaar werk. En we lachen hier veel. Dit werk geeft me energie. Dit bedrijf heeft mijn hart.’
Wie ben ik?
Door deze gebeurtenissen komt er bij Maarten een proces op gang. ‘Mijn vrouw werkt in het onderwijs en ik vond haar werk waardevoller dan dat van mij. Het onderwijs trok me bijvoorbeeld altijd al wel. Ik heb het gevoel dat je daar veel meer van betekenis kunt zijn. Daarmee zeg ik niet dat ander werk niet belangrijk is, maar zo ervoer ik dat. Na de IVA had ik al zo’n momentje dat ik dacht: zou dat niet iets voor mij zijn? Toen wist ik niet zeker of dat het juiste moment was. Uiteindelijk stelde ik mezelf de vraag: wat wil ik nu eigenlijk? Wat geeft mij voldoening? Het ondernemen en het economisch bezig zijn gaven mij dat niet. Mensen hebben het vaak over wat ze willen bereiken, maar maakt daarnaar streven je gelukkig? Volgens mij moet je jezelf afvragen wat je energie geeft, wat jou gelukkig maakt en wat je diepste drijfveren zijn. Zelf wist ik het antwoord ook niet. Samen met een coach heb ik dat onderzocht. We keken naar wat er onder de oppervlakte bij mij speelde, welke gedachten en patronen niet helpend zijn en we zochten naar een antwoord op de vraag: wat wil ik? Uiteindelijk deed ik een loopbaantest van 160 vragen. Toen ik de samenvatting op de laatste bladzijde las, dacht ik: dit ben ik! Bezig zijn met mensen en buiten in de natuur zijn waren twee belangrijke uitgangspunten. Mijn coach zei: “Is Outback Explorers niet wat voor jou?” Ik begon te lachen. Een jaar geleden had ik al op hun website gekeken. Wat zij doen, vond ik toen al zo gaaf.’
Lucht en leegte
Hoewel Harm het werk jaren met veel passie en liefde doet, knaagt er al lange tijd iets. ‘Heeft mijn werk eeuwigheidswaarde? En daaraan gekoppeld: Wat is de zin van mijn bestaan? Waarom ben ik hier? Ik ontdekte dat alles eigenlijk lucht en leegte is, zoals Prediker het verwoordt. Even makkelijk gezegd: wat ik deed, kan ik – ondanks dat het soms hard werken is – met twee vingers in mijn neus tot mijn pensioen blijven doen, maar is dit het dan? Het bleef schuren, want Jezus heeft immers iedere christen de opdracht gegeven om het Evangelie te delen. En als ik nu om me heen kijk, zie ik zoveel mensen die zonder God onderweg zijn naar de eeuwigheid. De roeping klonk, maar ik was een slechte luisteraar, zo bleek. Want je kunt wel iets zeggen of vinden, maar als je niet van de bank komt, gebeurt er niets. Ondanks dat het verlangen er wel was.’
‘God geeft manna voor elke dag.
Dat geeft ontspanning.’
Corona
In maart 2020 wordt het bijna eeuwigheid voor Harm zelf. ‘Ik werd grieperig. Een aantal dagen ging het een beetje op en af. In de nacht naar zaterdag voelde ik dat het slechter ging en in de week die volgde werd ik zieker en zieker. Ik wandelde veel en was heel fit, maar toen ik naar de huisarts ging, kon ik amper meer van de auto naar de praktijk lopen. De huisarts zag dat het niet goed ging en stuurde me direct door naar het ziekenhuis. Ik bleek corona te hebben en ik moest naar een aparte corona-afdeling. Op een zondagmorgen vlak voor kerktijd komt de zaalarts aan mijn bed zitten: “Meneer Hulleman, als uw saturatie vandaag niet beter wordt, moet u naar de ic, want het gaat niet goed met u.” Toen dacht ik: wat gebeurt hier allemaal? Op zo’n moment kom je tot de kern. Al mijn religie, dogma’s, Bijbelkennis en goede dingen die ik voor de kerk heb gedaan, deden er niet meer toe. Het enige wat dan nog telt, is de vraag: is dit de God Die ik kan vertrouwen? En als ik sterf, kan ik Hem dan onder ogen komen? In mijn gebed resoneerde de tekst die ik met het doen van belijdenis had gekregen uit Jesaja 43:1b: Vrees niet, want Ik heb u verlost; Ik heb u bij uw naam geroepen, gij zijn Mijn. Ik ervoer die morgen een geloofservaring die niet te beschrijven is. Ik ontving een rust die je pas begrijpt als je die zelf hebt ervaren. Dat ik van Christus ben, was op dat moment zo’n enorme troost. Als ik hier nog nodig ben, zal ik het overleven en dan wil ik gaan waar God mij kan gebruiken. En anders is het mijn tijd. Tijdens de kerkdienst die ik via de laptop volgde, werd er voor mij gebeden. Na de dienst werd mijn saturatie weer gemeten en wat bleek: die was gestegen. De verpleegkundige zei dat het de goede kant op ging. “Oh”, zei ik, “dan heeft God het gebed verhoord.”
Schellen van de ogen
God had Harm blijkbaar nog ergens voor nodig. ‘Het werd een dubbel jaar. Als je leert leven in het licht van de eeuwigheid, wil je ook dienstbaar zijn. Ik voelde dat ik ook gaven en talenten heb die ik op geestelijk vlak kon inzetten, maar ik wist niet precies wat het plan was. Dat zorgde ervoor dat ik toch weer overging tot de orde van de dag. Tot die ene zondag in 2023. Vlak na Pasen preekte de dominee over de Emmaüsgangers. Pas toen het brood werd gebroken, hadden ze door dat ze met Jezus onderweg waren. Aan het eind ging de predikant in op wat er in de wereld allemaal gaande was en dat er een tekort is aan mensen die het Evangelie vertellen. Hij zei: “Gemeente, verstaat u uw roeping? Wanneer vallen de schellen van úw ogen?” Die kwam binnen! Ik zei tegen mijn vrouw: “Deze was voor mij.” Drie jaar geleden vroeg ik in het ziekenhuis aan God: “Wat kan ik voor U doen?” Maar ik was gewoon weer in de trein gestapt die maar doordendert. Die zondag zei God als het ware tegen mij: “Waar ben jij mee bezig?” In de dagen die volgden, zeiden drie mensen tegen mij dat ze aan mij moesten denken tijdens de preek. Nu moest ik er echt wat mee doen! God greep me in mijn nekvel.’
(G)een plan
Die zondagmiddag probeert Harm wat te lezen, maar de concentratie is ver te zoeken. ‘“Wat is er toch?” vroeg mijn vrouw. “Ik ben onrustig”, antwoordde ik. God heeft mij in mijn nekvel gegrepen, maar wat moet ik nu doen? Ik moet stappen zetten, maar waar moet ik beginnen? Wat ga ik tegemoet? Wat laat ik achter? Mijn zekerheden, het werk dat ik leuk vind. Inmiddels was ik HR-manager van de hele Condor Group. Ik had het goed voor elkaar: een goed salaris, een mooie auto van de zaak, huisje, boompje, beestje. We hadden geen zorgen. De volgende dag had ik een gesprek met een pastoraal werker en al pratende kwamen we uit op de opleiding theologie. Er kwam vertrouwen dat als Hij roept, Hij ook de weg zal banen. Dus ik ga! Op de dag dat ik 36 jaar in dienst was, stuurde ik ’s avonds laat een mail naar de directie dat ik ontslag nam. Ik vertelde dat ik theologie ging studeren, omdat ik daarin een roeping ervaar. Mijn voorstel was om vanaf de start van de opleiding een dag minder te werken en vanaf januari te stoppen. Ze vroegen welk werk ik ging doen, maar daar kon ik geen antwoord op geven. Wat ik wel wist, is dat mijn huidige baan in combinatie met mijn studie niet te combineren viel. Maar zo makkelijk lieten ze me niet gaan. Ze hadden nog zoveel projecten die ze graag met mij wilden doen en er zou zoveel kennis uit het bedrijf gaan door mijn vertrek. Ik wilde wel blijven, maar hoe? Toen zeiden ze: “Zet jij maar op papier hoe je denkt dat het moet.” Ik diende mijn plan in en ze waren akkoord. Vandaar dat ik er nu nog steeds werk. Voor veel collega’s en familie was het geen verrassing dat ik deze stap had gezet. Ik was altijd open over het groeiende verlangen om te dienen in Gods koninkrijk. Ze reageerden goed. Mijn zorg en liefde voor mensen was hen al jaren opgevallen.’
Manna voor elke dag
Volgend jaar zomer werkt Harm veertig jaar bij de Condor Group. ‘Dan is het goed geweest en zwaai ik af, om me volledig te kunnen richten op deze nieuwe stap. Uiteraard gaat dat gepaard met weemoed, maar niemand is groter dan de organisatie. Zonder mij gaat het hier wel goedkomen. Dat maakt dat ik het kan loslaten. Inmiddels heb ik drie jaar van mijn studie gehad. De zaterdagen ga ik naar school. Ik vind het heel leerzaam. Voor het laatste jaar moet ik een richting kiezen. Daar ga ik me de komende tijd in verdiepen. En daarna? Het Leger des Heils vind ik een interessante organisatie, maar iets missionairs of meer bestuurlijk kerkenwerk heeft ook mijn hart. Voorgaan lijkt me daarnaast mooi. Weet je, in Gods koninkrijk is er altijd werk. Ik hoef het ook nog niet te weten. Iemand vroeg laatst: “Vind je dat niet spannend?” Soms wel, ja. Hoe ziet mijn toekomst eruit? Heb ik Gods stem wel goed verstaan? Maar ik heb ontdekt dat God de weg leidt. Hij geeft manna voor elke dag. Dat geeft ontspanning. Als ik door mijn menselijke bril kijk, denk ik soms: ik laat een mooie baan, mijn auto en financiële zekerheden achter me. Het is ook weleens pittig om te werken en te studeren tegelijk. Ik heb weinig vrije tijd. Maar ik doe het voor de goede zaak. Gelukkig ben ik fit. Iedere ochtend om 06.00 uur krijg ik een melding op mijn telefoon met de tekst: Wat er deze dag ook gebeurt, God is groter. Immanuel.’
Harm heeft een advies voor mensen die het liefst ook iets anders willen doen, maar twijfelen. ‘Durf je hart te volgen. En stel jezelf de vraag: hoe wil je later herinnerd worden? Schrijf dat eens op en ga daarnaar leven. Past dan wat je doet daar nog bij? En vraag jezelf af: bestaat de kans dat ik later spijt krijg als ik het niet doe? Uiteraard moet je ook je verstand gebruiken en bekijken of het praktisch haalbaar is. Praat er met familie en vrienden over. Zij kennen je goed en kunnen met je meedenken. Achteraf gezien had ik het al eerder willen doen, maar blijkbaar was dit Gods timing. Terugkijkend zie ik dat een moeilijk dieptepunt een dankbaar hoogtepunt werd. Een levenservaring die ik niet had willen missen. Vol vertrouwen ga ik daarom de toekomst tegemoet.’
Als iemand hierover wil doorspreken, staat Harm daarvoor open. Gegevens bekend bij de redactie.