Jarenlang werkt Erik de Weerd (52) met veel plezier in de IT. Totdat er een omslagpunt kwam waarop hij geen voldoening meer haalt uit zijn werk. Toch gaat hij door, met als gevolg een burn-out. Er volgt een proces waarin hij gaandeweg ontdekt wat hem wel energie geeft. ‘Dit moeilijke proces heeft me geleerd in afhankelijkheid te leven.’
Per toeval rolt Erik de IT-wereld in. ‘Op school kreeg ik het advies om de bouw in te gaan. Daarom ging ik naar de LTS. Maar de bouw trok me niet, dus ik volgde de studie elektrotechniek – de zwakstroomvariant. Op het mbo zeiden ze dat ik beter naar het hbo kon gaan. Normaal gesproken mag je dan je stagejaar overslaan, maar omdat ik niet goed was in natuur- en wiskunde, was het beter om wel een stagejaar te doen. In het eerste halfjaar verveelde ik me enorm, dus ik zei tegen de docent dat ik mijn tweede stage zelf ging uitzoeken. En zo geschiedde. Ik kwam bij een bedrijfje dat software voor juweliers ontwikkelde. Ze zochten iemand voor de technische dienst, eigenlijk de helpdesk. Dat vond ik heel leuk en zo belandde ik in de IT. Het technische gedeelte vond ik uiteindelijk toch minder leuk worden; praten ging me beter af. Als er een technisch probleem was, verkocht ik liever iets nieuws dan dat ik het ging repareren. Dat werd opgemerkt en zo ging ik de commercie in.’
Spanning
Na enkele jaren gaat Erik bij Getronics werken, ook in de commercie. Na drie jaar stapt hij over naar ilionx, een kleine organisatie waar hij zich veel beter thuis voelt. ‘Bij deze werkgever werkte ik 15 jaar. Ik had het daar het overgrote deel van de tijd goed naar mijn zin. Na anderhalf jaar werd ik gevraagd om mezelf in te kopen en zo werd ik mede-eigenaar van het bedrijf. In de beginperiode ging het financieel niet zo goed, maar door hard werken is het uiteindelijk een mooie onderneming geworden. Eigenlijk werd die te groot voor mij. Al eerder had ik ontdekt dat een klein bedrijf beter bij mij past, maar we bleven steeds verder groeien. Uiteindelijk hadden we 400 man personeel in dienst. Jarenlang had ik mijn eigen afdeling en dat vond ik leuk. Maar de directie zag dat ik commercieel succesvol was en dat ik daar anderen ook in kon meenemen. Daarom zette ze mij op een gegeven moment als vliegende keep in het bedrijf. Maar dat was een eenzame positie. Successen werden op de afdelingen gevierd, maar niet meer met mij. Dat vond ik lastig. Daarnaast trok ik zo veel verantwoordelijkheid naar me toe dat ik op een gegeven moment door de bomen het bos niet meer zag. Ondertussen bleek de directie ook al plannen te hebben om het bedrijf te verkopen, zonder dat ik het wist. Ook privé speelden er wat dingen: we waren een nieuw huis aan het bouwen en na 16 jaar kinderloos te zijn geweest, bleek mijn vrouw zwanger. Dat gaf veel spanning: gaat het nu wel goed? Het was namelijk al eens misgegaan. In korte tijd kwamen er veel dingen tegelijk samen.’
Aan de grond
Al deze dingen bij elkaar zijn de aanloop naar een burn-out. ‘Ik had nooit gedacht dat ik in deze situatie terecht zou komen’, geeft Erik eerlijk toe. ‘Ik voelde steeds meer dat ik hier niet meer op mijn plek zat. Ik pakte mijn rol niet en ik had het er ook niet meer naar mijn zin. Ondertussen werkte ik me wel de blubbers. Ik voelde al wel aankomen dat het niet goed ging, maar toch ging ik door. Mijn energie raakte op. Er kwam een moment dat ik begon te relativeren: Wat ben ik nu eigenlijk allemaal aan het doen? En waarom? Toen was het eigenlijk al te laat. We hadden inmiddels een dochter gekregen. Eindelijk hadden we een kind, maar ik werkte zo hard dat ik haar nauwelijks zag. En ja, we verdienden leuk geld, maar wat heb je daar dan aan? Ik kwam in een negatieve spiraal terecht, kreeg steeds meer klachten en kwam thuis te zitten. Ik kon niks meer. Mijn hoofd zat zo vol. Ik had zo veel hoofdpijn, dat ik er scheel van keek. Als ik op de grond zat met mijn hoofd tegen de muur, ging het wel. Zodra ik iets deed, was het weer mis. Ik kon zelfs niet meer naar de supermarkt. Dan was ik helemaal op. De spanning zat volledig in mijn lichaam. Ik denk dat je van hard werken niet per se een burn-out krijgt. Zeker niet als je er energie van krijgt. Maar als je hard werkt en het lukt niet, of je haalt er – zoals in mijn geval – geen voldoening meer uit, dan gaat het vroeg of laat fout.’
Ontspanning
Inmiddels werd het bedrijf verkocht en Erik krijgt zijn deel. ‘Maar daar zat ik dan, thuis. Dat was een moeilijke periode. Je hebt geen idee wat je moet en hoe je toekomst eruitziet. Je staat voor je gevoel volledig stil. De wil is er wel, maar de energie niet meer. Dat is frustrerend. Dat werkt ook weer tegen je herstel. Ik had niet zozeer het gevoel van falen, maar meer dat ik de wedstrijd nog niet had uitgelopen. In de eerste periode dacht ik steeds: als ik nog de energie had, had ik het bedrijf misschien wel kunnen verdubbelen. Wat ook nog meespeelde, is dat toen het bedrijf werd verkocht, ik voor mijn gevoel mijn kindje verkocht. We hadden natuurlijk jaren geen kinderen. Iedereen om ons heen kreeg kinderen en dat deed iets met mij. Dus mijn tijd en energie stopte ik in het bedrijf en dat moest ik verkopen. Mijn levenswerk. Ik voelde me daarin wel een loser, want ik kon niet afmaken waaraan ik was begonnen. Het voelde alsof ik een stukje van mezelf kwijtraakte, een stukje status en identiteit. Ik ging veel naar het bos om de rust op te zoeken. Accepteren dat dit nu mijn situatie was, vond ik heel moeilijk. Dat had tijd nodig. Langzaam ging ik in het herstelproces dingen inzien. Ook een coach heeft me daarbij geholpen. Er was een sleutelmoment, waardoor ik het licht ging zien. Hij vroeg me: “Erik, geloof jij dat God bestaat?” Ik bevestigde dat met “ja”. “Geloof jij ook dat God alles bestuurt?” Ook daarop antwoordde ik bevestigend. “Ik geloof er helemaal niks van dat jij dat gelooft”, was vervolgens zijn reactie. “Want je gedraagt je er niet naar. Jij probeert alles zelf in de hand te houden. Je wilt doen wat je zelf graag wilt en accepteren dat het niet gaat, doe je niet.” Die kwam binnen. Zijn woorden waren een eyeopener voor mij. Hij had een punt: ik moest me overgeven. Dat betekent alles uit handen geven aan een God, Die mijn leven bestuurt. Dan mag ik ook geloven dat er vaststaat wat er morgen en in de verdere toekomst gaat gebeuren en dat Hij daarbij is. Toen kwam er ontspanning. Dat was pas na anderhalf jaar thuiszitten. Die tijd was blijkbaar nodig om tot dat inzicht te komen.’
‘Als God het niet schenkt,
kan ik helemaal niks bereiken.’
God bestuurt
Erik kiest er bewust voor om af te wachten wat er op zijn pad zou komen. ‘Dat zit niet in mijn aard, maar ik wist niet wat ik doen moest. Ik kreeg de tekst uit Psalm 32 op mijn hart: Ik zal raadgeven, Mijn oog zal op u zijn. Ik besloot om mezelf weer als ondernemer in te schrijven. Dan ben ik weer wat, zo dacht ik. Ik had geen opdrachten, maar dat maakte ook niet uit. Die komen wel weer. En zo ging het ook. Ik werd voor een aantal uur gevraagd als fondsenwerver bij Bijzondere Noden. Een niet-commerciële organisatie, waar geen prestatiecultuur heerst. Ook kon ik kiezen op welke dagen en tijden ik mijn uren werkte. Als ik geen energie had, begon ik later en als ik moe werd, stopte ik en ging ik de volgende dag weer verder. Toch merkte ik dat dit niet helemaal bij me paste. Een oude schoolkameraad vroeg of ik in zijn bedrijf de IT-organisatie wilde opzetten. Dat deed ik. Na 1,5 jaar werd dat bedrijf echter verkocht. De functie die ze me aanboden in vaste dienst, zag ik niet zitten. Ondertussen werd ik door een andere onderneming gevraagd om daar procesoptimalisatie te begeleiden. Daar ging ik drie dagen per week aan de slag. Parallel hieraan werd ik gevraagd om coördinator in de kerk te worden. Door corona kwam er steeds meer wet- en regelgeving en ze hadden iemand nodig die dat in goede banen kon leiden. Corona was voorbij, maar ze wilden mij in dienst nemen om voortaan allerlei zaken te regelen. Door het werk in de kerk kwam ik veelvuldig in contact met de scriba, die een goede vriend in Sierra Leone heeft. Hij wilde daar reformatorisch onderwijs geven in kerken en scholen. De scriba wilde voor hem geld werven in Nederland. Ik gaf hem het advies om een stichting op te richten en ik heb hem daarbij geholpen. Dus we hebben samen stichting Njalowei opgericht. In 5 jaar tijd groeide de stichting behoorlijk en je raadt het al: ik heb meer werk dan tijd. Toen besloot ik om me langzaam terug te trekken uit het bedrijfsleven en me te richten op de stichting. Maar ik had ook inkomen nodig. Ook dat is wonderlijk gegaan. Op de landelijke Evangelisatiedag van de EVGG (Evangelisatie Gereformeerde Gemeente) kwam ik met iemand van hen in contact. Hij had een flexibele opdracht voor twee dagen voor me. Nu werk ik ongeveer 16 uur voor de EVGG, 8 uur voor de kerk en alle overige tijd voor de stichting. Als ik terugkijk, zijn er zo veel dingen bij elkaar gekomen en kan ik inderdaad concluderen: God bestuurt ook mijn leven.’
Vertrouwen
Erik benadrukt dat zijn verhaal niet is dat je alles maar naast je neer moet leggen en moet afwachten, omdat de Heere toch alles bestuurt. ‘Nee, binnen de voorzienigheid van God staat onze verantwoordelijkheid. Bid en werk. Maar het geeft mij rust te weten dat er Iemand boven staat. Nog steeds vind ik het weleens moeilijk om los te laten en te vertrouwen, maar als ik het wel doe, voel ik zo’n rust. Bij God is die rust echt te vinden. Jezus zegt niet voor niets: “Komt allen tot Mij die vermoeid en belast zijn.” Dit moeilijke proces heeft me ook geleerd in afhankelijkheid te leven. Als God het niet schenkt, kan ik helemaal niks bereiken. Als je uitvalt, besef je eigenlijk hoe zwak je bent. Met geld kun je geen energie kopen, of je toekomst. Wat is geld en carrière maken als je gezondheid het laat afweten? Veel geld verdienen geeft ook onrust. Want je bent altijd bezig met hoe je nóg meer geld kunt verdienen. De focus in het leven moet niet liggen op wat je hier kunt vergaren. Terugkijkend is mijn burn-out een leerschool geweest. En dan vooral dit: met alles wat er in je leven gebeurt, heeft God een bedoeling. Die komen wij niet altijd te weten. Ons leven is als een spoor. Als je erop staat, lijken de rails op het eind bij elkaar te komen. Voor je gevoel stopt het. Maar dat is gezichtsbedrog. Dat geeft ook precies aan wie we als mens zijn. We hebben maar een beperkte blik. Maar het spoor gaat verder. Daar mogen we op vertrouwen. Vertrouwend op Zijn voorzienigheid en accepterend dat binnen Zijn voorzienigheid onze verantwoordelijkheid reikt tot waar we kunnen kijken. En geef je dan maar over.’