Tom Heebink werkt al 25 jaar bij de vrijwillige brandweer in Lunteren. Hij is niet alleen bekend in zijn eigen dorp, maar zelfs wereldwijd. Want zijn liefde voor het vak deelt hij het liefst met de hele wereld. Op YouTube plaatst hij iedere week een video van een inzet. De video’s zijn inmiddels al miljoenen keren bekeken. ‘Het vak is echt in mijn DNA gaan zitten.’
Het is voor veel jongens een droom: werken bij de brandweer. ‘Dat lag bij mij om eerlijk te zijn anders. Ik had eigenlijk niks met de brandweer. Dat is jaren zo gebleven. Op een dag werd ik gevraagd om bij de vrijwillige brandweer te komen. Maar dat trok me niet zo. Daarnaast heb ik met mijn vrouw een dierenspeciaalzaak en had ik geen idee hoe ik dat moest combineren. Ik wist ook niet precies hoe het allemaal werkte met die beschikbaarheid, want er zouden sowieso momenten zijn dat ik niet weg zou kunnen.’
Bezwaren
Tom slaat het aanbod af, maar wordt een poos later opnieuw gevraagd. ‘Op een gegeven moment was er hier in de straat brand. Je bent nieuwsgierig, dus je gaat toch even kijken. Er moest een slang naar achteren uitgerold worden, maar de jongens waren allemaal druk. Dus ik dacht: ik help wel even. Dat waren ze blijkbaar niet vergeten, dus niet veel later kreeg ik weer het verzoek. Opnieuw had ik dezelfde bezwaren. Er werd me uitgelegd dat niemand honderd procent beschikbaarheid heeft en dat dat ook niet wordt verwacht. In Lunteren zijn er bijvoorbeeld achttien vrijwillige brandweermannen, terwijl er maar zes nodig zijn bij een inzet. Er is dus overcapaciteit. Als ik niet bij mijn winkel weg kan, hoeft dat ook niet. Dat gaf voor mij de doorslag om toch een keer mee te kijken. En toen was ik om!’
‘Je mag dienend naast de mensen staan.’
Voor de gemeenschap
Het wij-gevoel trok Tom over de streep. ‘Je bent echt een team, dat ontzettend mooie en goede dingen doet voor de gemeenschap. Je mag dienend naast de mensen staan en tegelijk ben je er ook een van hen. Het is zo gaaf om je dorpsgenoten te mogen helpen op momenten dat ze in nood zijn en het zelf niet meer kunnen oplossen. Ik besloot er vol voor te gaan en volgde de opleiding. Die was toen drie jaar, nu twee. Je leert daar alles wat je nodig hebt voor het vak. Denk aan een levensreddende handeling- en reanimatiecursus. Uiteraard leer je ook hoe je branden moet bestrijden. Daar heb je veel verschillende technieken voor. Je leert van alles over gevaarlijke stoffen en je wordt opgeleid in technische hulpverlening. Dat laatste gebruik je bij ongelukken. Iedere maandag oefenen we, zodat we ons blijven ontwikkelen. Mensen denken altijd als eerste aan vuur bij de brandweer, maar het is zoveel breder. Toen ik startte met filmpjes maken op ons YouTube-kanaal, reageerden veel mensen verbaasd over wat wij allemaal nog meer doen. Dat maakt dit werk zo uitdagend en mooi! Geen inzet is hetzelfde. Soms ben ik zelf nog verrast. Dan denk ik: oh, dit kan dus ook gewoon gebeuren.’
Familie
Toms eerste inzet was brandend piepschuim bij een gebouw. ‘Niet zo spannend. Maar ik weet nog goed dat de adrenaline door mijn lichaam gierde. Dat moet ook wel, want je moet gelijk in actie komen als de pieper gaat. Wij wonen boven de winkel en vanuit het dakterras kan ik met mijn eigen brandweerpaal naar beneden glijden. Daar staat de brandweerfiets al klaar. Met een minuut ben ik dan op de kazerne. Als beginneling wil je het liefst de grootste fik meemaken die je kunt bedenken. Dat gevoel ebt snel weg. De mooiste inzetten vind ik degene waarbij je het verschil kunt maken en erger voorkomen wordt. Dan zie je dankbare bewoners en betrokkenen. Daar doe je het voor. Of een reanimatie met een kort ook official dealer van: goede afloop. Als iemand dan een poosje later bij mij in de winkel staat om me te bedanken, krijg ik kippenvel. Natuurlijk maak ik ook heftige dingen mee, zonder goede afloop. Dat raakt. Zeker in een dorp is de kans aanwezig dat je de persoon en/of zijn of haar familie kent. Dan is het extra beladen. Maar het mooie aan een team is dat je op elkaar kunt terugvallen. We praten er samen over en checken bij elkaar hoe het is. Je moet met elkaar kunnen lachen – wat we ook veel doen – maar ook bij elkaar kunnen huilen als er iets heftigs is. Daarmee kun je bijna alles wel opvangen. En als het echt niet gaat, is er nazorg. Bij de brandweer doe je het samen. Na al die jaren ken je elkaar goed en weet je wat iemands sterke en zwakke punten zijn. Dat maakt dat je op elkaar ingespeeld raakt. Ik zeg weleens: we zijn allemaal broertjes van elkaar. Er heerst hier echt een familiegevoel.’
‘Het is belangrijk om een achterban
te hebben die achter je staat.’
Leuke verhalen
Inmiddels zit Tom al 25 jaar bij de vrijwillige brandweer. Het vak is goed te combineren met zijn dierenspeciaalzaak. ‘Tegenwoordig heeft de brandweer een mooie app waarin ieders beschikbaarheid staat. Je kunt jezelf voor een bepaald tijdsslot op afwezig zetten. Dreigt er onderbezetting, dan krijgen we een melding en kijken we samen hoe we het kunnen oplossen. Vooral ’s nachts kan het weleens voorkomen dat je met te veel mensen bij de kazerne staat. Dan ben je dus voor niets je bed uitgekomen. Er staat ook nog een brandweerbusje, dus bij een groot incident kunnen we eventueel het busje pakken en assisteren. In die 25 jaar was er niet één keer dat ik niet weg kon. Je wordt overigens ook niet iedere dag opgepiept. Er waren momenten dat het wellicht niet zo handig was dat ik de winkel verliet. Ik herinner me dat mijn vrouw even een boodschap aan het doen was. Mijn pieper ging af en ik ging als een speer naar de kazerne. Ik belde haar op toen ik al in de auto zat. Ze stond toen bij de kassa. De vrouw achter haar rekende Tinekes boodschappen af en bracht die later naar de winkel, zodat Tineke snel naar de zaak kon. Ondertussen had ik aan twee klanten gevraagd of ze de kassa wilden bewaken. Dat zijn leuke verhalen. In een dorp kan zoiets nog. Ze kennen me ook bijna allemaal en ze weten wat je doet. Daar hebben ze respect voor. Als ze dan bijvoorbeeld in de winkel wat langer moeten wachten, hebben ze daar begrip voor.’
Bekende brandweerman
365 dagen per jaar, 24/7 de pieper bij je. ‘Je moet ertegen kunnen dat je bij tij en ontij aan de bak moet. Ik ben daar helemaal aan gewend. Dit vak is in mijn DNA gaan zitten. In mijn geval gaat de brandweer altijd voor. Dat weet mijn omgeving ook. Het is belangrijk om een achterban te hebben die achter je staat. Anders wordt het lastig. Bij mij blijft het ook niet bij de inzetten. Ik besteed ook heel wat uurtjes aan het monteren van de video’s op ons YouTube-kanaal, dat inmiddels al meer dan 170.000 abonnees heeft. De filmpjes worden over de hele wereld bekeken. Ik vind het gaaf om mensen een inkijkje te geven in ons werk. Inmiddels ben ik toch wel een beetje een bekende brandweerman. Geregeld komen er mensen in de winkel die met mij op de foto willen. Zelfs op een Duits vliegveld werd ik herkend. Het bizarste wat ik meemaakte, is dat een brandweerman uit Australië speciaal naar Nederland is afgereisd om ons korps te ontmoeten. Ongelooflijk, toch?!’ In heel Nederland is de brandweer op zoek naar vrijwilligers. ‘Meld je aan als je denkt dat dit iets voor jou is. Vanaf 18 jaar kun je vrijwilliger worden. Vooraf krijg je een sportkeuring, maar met een normale gezondheid en conditie hoeft dat geen belemmering te zijn. Ben je een teamplayer, heb je een brede rug en een beetje lef? Dan ben je welkom bij de brandweerfamilie. Voor je het weet, zit je er net als ik 25 jaar en is het niet meer weg te denken uit je leven. Ik zeg weleens: “Eerst ga je bij de brandweer, maar na een paar jaar ben je de brandweer.”’
Bekijk hier de YouTubefilmpjes die Tom maakt voor brandweer Lunteren.